μάχη

μάχη
Σύγκρουση στρατιωτικών τμημάτων· αγώνας για την επίτευξη συγκεκριμένων τακτικών ή και στρατηγικών σκοπών. Οι μ. διακρίνονται σε αμυντικές, επιθετικές, εκ συναντήσεως, σε ανοιχτό πεδίο κ.ά. Αμυντική είναι η μ. όταν ο ένας από τους δύο συγκρουόμενους, για διάφορους λόγους, είναι υποχρεωμένος να υφίσταται την πρωτοβουλία του αντιπάλου του, ο οποίος σε αυτή την περίπτωση δίνει επιθετική μ. Στη μ. εκ συναντήσεως οι αντίπαλες δυνάμεις έρχονται σε επαφή σε χρόνο και κατά τρόπο μη προκαθορισμένα, ενώ μ. σε ανοιχτό πεδίο δίνονται όταν οι αντίπαλοι δεν στηρίζονται σε σύστημα οχυρώσεων. Τόσο η συνεχής ανάπτυξη των επιθετικών και των αμυντικών όπλων, όσο και η χρησιμοποίηση σε μεγάλη κλίμακα ταχέων μέσων μεταφοράς και τελειοποιημένων συστημάτων αναγνώρισης και επικοινωνίας, έχουν μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζονταν και δίνονταν οι μ. στην ξηρά και στη θάλασσα, όχι μόνο κατά τον 18o και τον 19o αι., αλλά και κατά τους δύο Παγκόσμιους πολέμους, που διεξήχθησαν όταν η επιστήμη και η τεχνική είχαν πραγματοποιήσει σημαντικές προόδους στον στρατιωτικό τομέα. Ενίοτε ο όρος μ. χαρακτηρίζει σειρά πολεμικών επιχειρήσεων που πραγματοποιούνται για την επίτευξη ειδικού σκοπού μέσα στο γενικό πλαίσιο μιας σύγκρουσης· τέτοια παραδείγματα συναντώνται στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Όταν οι Γερμανοί –αφού συνέτριψαν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1940 τον γαλλικό, τον αγγλικό, τον βελγικό και τον ολλανδικό στρατό– βρέθηκαν κύριοι των βόρειων ακτών της Μάγχης και της Βόρειας θάλασσας, η Μεγάλη Βρετανία φοβήθηκε ότι γρήγορα θα αντιμετώπιζε την εισβολή των γερμανικών δυνάμεων. Πραγματικά, η γερμανική ανώτατη διοίκηση είχε σχεδιάσει να ολοκληρώσει και να εκμεταλλευθεί τις επιτυχίες που είχε σημειώσει στο δυτικό μέτωπο, με την απόβαση μεγάλων δυνάμεων στη Μεγάλη Βρετανία. Προκειμένου όμως να πραγματοποιηθεί αυτό το σχέδιο χωρίς να διατρέξουν σοβαρούς κινδύνους, οι Γερμανοί θέλησαν να αποκτήσουν προηγουμένως την υπεροχή στην εναέρια περιοχή της ζώνης της Μάγχης έτσι που οι αγγλικές δυνάμεις να μην μπορούν να παρεμποδίσουν σοβαρά τις επιχειρήσεις. Για τον σκοπό αυτό, από τις 8 Αυγούστου έως τις 31 Οκτωβρίου 1940, η γερμανική αεροπορία πραγματοποίησε πολλές επιδρομές εναντίον των στρατιωτικών εγκαταστάσεων, των βιομηχανικών κέντρων και διάφορων αγγλικών πόλεων. Οι επιχειρήσεις αυτές, μολονότι εκτελέστηκαν με μεγάλη αποφασιστικότητα και με τεράστιες δυνάμεις, δεν πέτυχαν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, γιατί η αγγλική καταδιωκτική αεροπορία κατόρθωσε να διατηρήσει την εναέρια υπεροχή και να προκαλέσει βαρύτατες απώλειες στους επιτιθέμενους. Η αεροπορική σύγκρουση που εμπόδιζε την πραγματοποίηση του γερμανικού σχεδίου εισβολής ονομάστηκε μ. της Αγγλίας. Κατ’ αναλογία, με την έκφραση μ. του Ατλαντικού χαρακτηρίζεται το σύνολο των ναυτικών και αεροπορικών επιχειρήσεων που πραγματοποίησαν οι Σύμμαχοι, ιδιαίτερα από τα τέλη του 1940 έως τις αρχές του 1945, για να αντιμετωπίσουν και να εκμηδενίσουν τη δράση των γερμανικών υποβρυχίων, τα οποία, χρησιμοποιώντας νέα συστήματα επίθεσης, (κατά κύματα) και τεχνικές βελτιώσεις (π.χ. το Schnorkel), προκαλούσαν βαρύτατες απώλειες στα εμπορικά πλοία που χρησιμοποιούνταν για τον ανεφοδιασμό από την Αμερική στην Ευρώπη. Επίσης με τον ορισμό μ. του Στάλινγκραντ νοείται σειρά πολεμικών γεγονότων, τα οποία διαδραματίστηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 1942 και Ιανουαρίου 1943 γύρω από το μεγάλο οχυρό του Στάλινγκραντ, που οι Σοβιετικοί υπερασπίστηκαν με μεγάλη αποφασιστικότητα. Στη ζώνη αυτή, η οποία διεκδικήθηκε σθεναρά από τους δύο αντιπάλους, με αιματηρές επιθέσεις και αντεπιθέσεις, η αναμέτρηση έληξε με την παράδοση (31 Ιανουαρίου 1943) της έκτης γερμανικής στρατιάς που διοικούσε ο στρατηγός Φρίντριχ Πάουλους. Μ. ονομάστηκε και μια άλλη σειρά περίπλοκων πολεμικών επιχειρήσεων, η μ. των ακτών (6-28 Ιουνίου 1944), η οποία αποτέλεσε την πρώτη φάση της απόβασης στη Νορμανδία μεγάλων συμμαχικών δυνάμεων, προοίμιο της απελευθέρωσης ολόκληρου του γαλλικού εδάφους και των κατοπινών γεγονότων που οδήγησαν στη γερμανική ήττα στο Δυτικό Μέτωπο. Σήμερα, λόγω της τεχνολογικής προόδου διεξάγονται μ. εξ αποστάσεως με τη χρήση προηγμένων οπλικών και ηλεκτρονικών συστημάτων που επιτρέπουν επιθέσεις από αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων. Στιγμιότυπο από την επίθεση γερμανικών βομβαρδιστικών αεροπλάνων, στη «μάχη της Αγγλίας» (1940). Η μάχη του Βάγκραμ, με την οποία ο Ναπολέων νίκησε τους Αυστριακούς (1809), όπως απεικονίζεται σε λιθογραφία της εποχής. Η ναυμαχία της Τσουσίμα (1905), κατά την οποία ο ιαπωνικός στόλος συνέτριψε τον ρωσικό.
* * *
η (ΑM μάχη, Α δωρ. τ. μάχα) ένοπλη σύγκρουση μεταξύ δύο στρατών
νεοελλ.
1. αγώνας, πάλη
2. μτφ. α) έντονος αγώνας ή έντονη προσπάθεια για την πραγματοποίηση κάποιου σκοπού («η αντιπολίτευση έδωσε μάχη στη βουλή για την καταψήφιση τού κυβερνητικού νομοσχεδίου»)
β) ρητορικός ανταγωνισμός ανάμεσα σε υποστηρικτές αντίθετων απόψεων («η τηλεοπτική μάχη τὼν δύο υπουργών θα μεταδοθεί απευθείας»)
νεοελλ.-μσν.
φιλονικία, μάλωμα, ρήξη, αντιδικία
μσν.
1. αντιζηλία, διαμάχη, διχόνοια
2. εμφύλιος πόλεμος
3. εμπόλεμη κατάσταση, πόλεμος
4. βίαιη, ορμητική επίθεση
5. διαφωνία, διχογνωμία
6. φρ. «πιάνω μάχη» — γίνομαι εχθρός, εχθρεύομαι κάποιον
μσν.-αρχ.
ο τρόπος κατά τον οποίο διεξάγεται ένας πόλεμος, πολεμική τακτική
αρχ.
1. μονομαχία («τῶκε τάχ' ἀντήσειε μάχης κορυθαίολος Ἕκτωρ», Ομ. Ιλ.)
2. αγώνας ο οποίος γινόταν δημόσια για βραβείο («τάν δ' ἔπειτ' ἀνδρῶν μαχᾱν ἐκ παγκρατίου», Πίνδ.)
3. πεδίο μάχης
4. (λογ.) έλλειψη σύνδεσης ή αλληλουχίας, αντίφαση, ανακολουθία, νοηματική ασυνέπεια.
[ΕΤΥΜΟΛ. < μάχομαι. Για τη σχέση μεταξύ τών λ. μάχη και πόλεμος βλ. πόλεμος].

Dictionary of Greek. 2013.

Игры ⚽ Нужен реферат?

Look at other dictionaries:

  • μάχη — battle fem nom/voc sg (attic epic ionic) μαχάω wish to fight pres imperat act 2nd sg (doric) μαχάω wish to fight pres imperat act 2nd sg (epic doric ionic aeolic) μαχάω wish to fight imperf ind act 3rd sg (homeric ionic) συμμαχέω to be an ally… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • μάχῃ — μάχη battle fem dat sg (attic epic ionic) μάχομαι fight pres subj mp 2nd sg μάχομαι fight pres ind mp 2nd sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • μάχη — η 1. ένοπλη σύγκρουση δύο στρατών: Ο Σπαρτιάτης Λεωνίδας πολέμησε στη μάχη των Θερμοπυλών. 2. μτφ., επίμονη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ομάδες: Έγινε μάχη ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους εργαζομένους για τα νέα ασφαλιστικά μέτρα. 3. έντονη… …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • μαχῇ — μάχομαι fight fut ind mid 2nd sg (attic epic ionic) μάχομαι fight pres subj mp 2nd sg (ionic) μάχομαι fight pres ind mp 2nd sg (ionic) μαχάω wish to fight pres subj mp 2nd sg (doric) μαχάω wish to fight pres ind mp 2nd sg (doric) μαχάω wish to… …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κούνερσντορφ, μάχη του- — Μάχη που οφείλει την ονομασία της στο ομώνυμο γερμανικό χωριό, που βρίσκεται ανατολικά της Φρανκφούρτης επί του Όντερ. Η μάχη αυτή, που έγινε στις 12 Αυγούστου 1759 μεταξύ των ρωσοαυστριακών δυνάμεων του στρατηγού Σαλτικόφ και του πρωσικού… …   Dictionary of Greek

  • Αετού, μάχη — Μάχη μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, που έγινε στο χωριό Καστανιά, στη θέση Αετός, κοντά στην Υπάτη (Μάιος 1821). Τη θέση αυτή κατέλαβαν οι οπλαρχηγοί Γκούρας, Σαφάκας και Σκαλτσάς προκειμένου να επιτεθούν και να κυριεύσουν την Υπάτη, με τελικό σκοπό …   Dictionary of Greek

  • Μυκάλης, μάχη της- — Μάχη η οποία έγινε τον Σεπτέμβριο του 479 π.Χ. μεταξύ Ελλήνων και Περσών στη νότια παραλία της ομώνυμης χερσονήσου της ΝΔ Μικράς Ασίας. Ο περσικός στόλος, ο οποίος ήταν αραγμένος στη Σάμο, όταν έφτασε η είδηση ότι ο ελληνικός στόλος με αρχηγό τον …   Dictionary of Greek

  • Καπορέτο, μάχη του- — Μάχη μεταξύ του ιταλικού στρατού και των συνασπισμένων γερμανικών και αυστροουγγρικών δυνάμεων, κατά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, που διεξήχθη κοντά στην ομώνυμη πόλη (σημερινό Κόμπαραντ της Σλοβενίας), στις όχθες του ποταμού Ισόνζο. Εκεί τα… …   Dictionary of Greek

  • Μαντζικέρτ, μάχη του- — Μάχη (1071) μεταξύ Βυζαντινών και Σελτζούκων Τούρκων στην αρμενική πόλη του Μ., κοντά στη λίμνη Βαν. Ηγέτης του βυζαντινού στρατου ήταν ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ’ Διογένης (1068 1071) και των Τούρκων ο Αλπ Αρσλάν, ο οποίος κατάφερε να τον νικήσει… …   Dictionary of Greek

  • Μάχη του — Σ. Κατά τη διάρκεια του B’ Παγκόσμιου πόλεμου, από τις 16 Ιουλίου μέχρι τις 10 Αυγούστου του 1941 η σοβιετική στρατιά του στρατάρχη Τιμοσένκο, αντιμετώπισε κοντά στο Σ., τη γερμανική στρατιά του στρατάρχη φον Μποκ με σκοπό να καθυστερήσει την… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”